على محمدى خراسانى
72
شرح رسائل (فارسى)
كمبودى ندارد ولى مبتلا به معارض است . 3 - بيانى صادر شده و بما هم و اصل شده و سند هم تكميل است ولى دلالتش عندنا ناتمام است . 4 - بيانى صادر شده و و اصل هم شده و دلالت تام است ولى سند خدشه دارد . 5 - بيان صادر و اصل داريم ولى نه دلالت آن و نه سند آن هيچكدام تكميل نيست . 6 - بيانى صادر شده ولى در اثر عوارضى از قبيل ظلم ظالمين و خيانت خائنين بدست ما نرسيده . 7 - اصلا در اين رابطه بيانى از مولى صادر نشده بلكه نفيا و اثباتا سكوت كرده . 8 - نه تنها بيانيهاى مبنى بر جزئيت فلان امر صادر نشده بلكه صريحا مولى اعتراف كرده به اينكه من در رابطه دليلى و بيانيهاى صادر نكردهام ، حال در تمام صور مذكور غير از صورت اوّل عند العقل عقاب قبيح است و بخصوص در صورت 7 و 8 و بالاخص در صورت هشتم كه قبح عقاب از همه صور واضحتر است و به فرمودهء ميرزاى آشتيانى : فانّ حكم العقل بقبح المؤاخذة فى الفرض اوضح . قوله : فانّ القائل : توضيح اينكه اگر طرفداران وجوب احتياط در جزء مشكوك بگويند ما تفصيل مىدهيم ميان صور مذكوره يعنى در صورت 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - مىگوئيم احتياط واجب است ولى در صورت 7 و 8 منكر وجوب احتياط هستيم ، مرحوم شيخ مىفرمايد : ما در جواب خواهيم گفت : سزاوار نيست